Istorija javnog prevoza u Novom Sadu

U razvoju jednog grada organizovanje javnog prevoza predstavlja prelomni momenat. To je znak da je urbanizacija dostigla nivo kojim se jedno naselje svrstava, po današnjim merilima, u moderne gradove. Začeci javnog prevoza u Novom Sadu datiraju iz 1868. godine kada je tadašnjim gradskim vlastima podneta prva molba kojom se tražila dozvola za prevoz putnika fijakerom po gradu.Njihov broj je stalno rastao, pa je 1884.godine njihova delatnost regulisana statutom.

Sa razvojem grada Novog Sada pojavila se i ideja o uvođenju električnog tramvaja, koji je tada bio zadnja reč tehnike.

Događaj koji je Novi Sad jednim korakom približio velikim gradovima odigrao se 30. septembara 1911. godine puštanjem u promet prvog električnog tramvaja u Novom Sadu

Svečano puštanje u promet tramvaja 30.9.1911. godine

Postavši centar Dunavske Banovine 1929. godine Novi Sad se teritorijalno širio i broj stanovnika se stalno uvećavao. Nova vremena zahtevala su uvođenje novih vidova putničkog prevoza. Tako je 1930. godine gradska uprava donela odluku da se za potrebe javnog prevoza putnika kupe tri autobusa. Ubrzo je postala vidljiva prednost autobusa nad tramvajima.

Autobus u gradskom saobraćaju 30-te godine prošlog veka

Javni prevoz bio je u stalnom porastu, sve do početka II svetskog rata, kada je usled ratnih dejstava došlo do smanjenja tramvajskog, a nakon toga i autobuskog saobraćaja. Potpuni prekid tramvajskog prevoza nastao je 1944. godine, kada je usled bombardovanja teško oštećena električna centrala.

Tramvajski prevoz ponovo je krenuo 25.maja 1945. godine najavljujići nova vremena u životu Novog Sada pa i u organizovanju javnog prevoza putnika.

Rešenjem Narodnog odbora 1946. godine osnovano je Gradsko saobraćajno preduzeće. Posle obimnih priprema 1958. godine u potpunosti se ukida tramvajski i prelazi na autobuski prevoz.

Svečana zamena tramvaja autobusima u centru Novog Sada, 1958. godine

Odlukom Narodnog odbora sreza Novog Sada 1962. godine GSP se preselio na sadašnju lokaciju.

Radi obezbeđenja boljih uslova za prihvat i otpemu putnika u međumesnom saobraćaju, izgrađena je Međumesna autobuska stanica i u rad puštena u decembru 1967. godine.

Panorama novoizgrađene Međumesne autobuske stanice Novi Sad, 1967. godine

1969. u eksploataciju pušteno 70 novih Volvo autobusa, od ukupno 110 koliko ih je tada bilo u voznom parku GSP-a.

Odlukom Skupštine opštine 1991. godine Gradsko saobraćajno preduzeće proglašeno je za javno preduzeće u nadležnosti Grada. Ukinuti Radnički saveti i formiran Upravni odbor, u čijem sastavu se nalaze predstavnici Grada i Preduzeća.

U najtežim uslovima rada 1996. i 1997. godine, kupljeno je 50 šasija Volvo, iz sopstvenih sredstava, koje su karosirane, i ti autobusi su u eksploataciju pušteni 1997.i 1998. godine.

Velika obnova voznog parka, sa 65 (45 solo i 20 zglobnih) novih autobusa i 18 (12 solo i 6 zglobnih), generalno rekarosiranih, urađena je 2005. godine. Iste godine prvi put u istoriji Preduzeća kupljen je autobus na prirodni gas.